Jaarverslag

 Jaarverslag PCG Zeeland 2017

 

Vooraf

In de voorafgaande jaren bestond het PCG-Jaarverslag uit 2 delen. In het eerste werd een samenvatting gegeven van de belangrijkste activiteiten van de stichting, het tweede (opvraagbare) deel bevatte de notulen van de gehouden bestuursvergaderingen in het betreffende jaar. Die notulen werden in de jaren dat het Jaarverslag werd opgesteld (het gebeurde vanaf 2012) niet één keer opgevraagd. Reden waarom we er nu voor hebben gekozen het verslag een andere vorm te geven. We beschrijven de belangrijkste activiteiten van onze stichting nog wat uitvoeriger en geven daarnaast een overzicht van de overige zaken waarmee het bestuur zich in het afgelopen jaar heeft bezig gehouden. We kozen ook voor deze opzet omdat in de zes Nieuwsbrieven die elk jaar uitgaan, over onze belangrijkste activiteiten vaak al meer dan eens werd geschreven. Het Jaarverslag geeft ons nu de kans er een beknopte samenvatting van te maken.

I. Doelstelling van de stichting

PCG Zeeland heeft als doel het op provinciaal niveau behartigen van de belangen van mensen met een beperking en chronisch zieken, om zo een bijdrage te leveren aan de optimalisering van de kwaliteit van hun leven en hun deelname aan de maatschappij.

In het Jaarverslag van 2016 concretiseerden we bovenstaande nader met de volgende opdracht: we zullen ons moeten verdiepen in het zorg- en ondersteuningsbeleid van gemeenten en daarover zo nodig met hen in overleg gaan; tot dat overleg behoort ook het bezien of PCG Zeeland als intermediair kan fungeren tussen gemeenten en de groepen waarop het gemeentelijk beleid zich richt.

We concludeerden in het Jaarverslag van 2016 met die opdracht een begin te hebben gemaakt, niet meer. De vraag is nu of dat begin in 2017 een vervolg heeft gekregen. Het antwoord luidt: niet in die zin en in die mate als we hadden verwacht. De Zeeuwse gemeenten hebben duidelijk aangegeven wat we wel en niet van hen mogen verwachten. Hoe, dat zal in dit Jaarverslag duidelijk worden. Het werk van de PCG Zeeland is daarmee niet zinloos geweest, dat laat het Jaarverslag ook zien, maar vraagt wel om nadere bezinning.

II. Over het bestuur

Het PCG-bestuur begon 2017 in de volgende samenstelling: Fini de Paauw (voorz.), Chris Stronks (secr.), Hans Jebbink (penningm.) en de leden Fred Godthelp, Wil van Ombergen en Harry Thijsse. Hans Jebbink gaf in de maartvergadering aan het bestuur te willen verlaten, iets wat hij een jaar ervoor al had aangekondigd. Wel wilde hij de taak van penningmeester waarnemen totdat wij een vervanger zouden hebben gevonden. In oktober meenden wij die metterdaad gevonden te hebben. Maar helaas, in december liet deze kandidaat ons weten toch van het penningmeesterschap af te zien. Een tweede beoogd bestuurslid konden we er uiteindelijk ook niet toe overhalen lid van ons bestuur te worden.

Het verhaal wordt eentonig: ook in 2017 had het PCG-bestuur met veel ziekte te maken. Nu ontkwam niet één bestuurslid eraan.

Het bestuur vergaderde in 2017 op 26 januari, 30 maart, 16 juni, 31 augustus, 19 oktober en 15 december.

III. Belangrijkste activiteiten in 2017

  1. Afronding Actie-Taxi Oosterschelderegio

In 2017 rondden we de in 2012 aangekondigde en eind 2015 gestarte Actie-Taxi-Oosterschelderegio af. Doel van de Actie was na te gaan in hoever de in 2012 sterk verhoogde Wmo-taxikosten invloed hadden op het gebruikmaken van de taxi door met name mensen met een smalle beurs. Wij onderzochten het gebruik met behulp van een enquête die mondeling werd afgenomen, maar ook via de computer kon worden ingevuld.

Eind 2016 schreven we brief naar de Oosterscheldegemeenten met de uitkomsten van de enquête, o.a. deze: 41 % is de taxi minder gaan gebruiken (of: gebruikt die minder dan gewenst) vanwege de hoge tarieven; verzoek aan de gemeenten samen met hen d.m.v. interviews nader onderzoek te doen naar de situatie van de “minder gebruikers”.

Aan het begin van 2017 reageerde alleen de gemeente Reimerswaal afwijzend. Wat later ook het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO), waaraan we de brief in afschrift hadden geschreven. De 6 andere Oosterscheldegemeenten gingen ervan uit dat het SWVO namens hen zou reageren. Dat bleek uit een telefonische ronde langs deze gemeenten. In maart 2017 reageerde het PCG-bestuur op de twee binnengekomen brieven. We hadden daarvoor de documenten waarop de afwijzing was gebaseerd, onderzocht.

Onze conclusies:

  • Vanaf 2012, het jaar waarin de tariefsverhoging inging, is er tot en met 2014 een daling van het aantal ritten van ruim 31.000; eerst in 2015 is er weer sprake van een lichte stijging, zonder dat het niveau van 2011 ook maar wordt benaderd.
  • De klanttevredenheidsonderzoeken waarop de afwijzing is gebaseerd dienen als beleidsverantwoording naar de rijksoverheid, maar zeggen vrijwel niets over de werkelijke vervoersproblemen van mensen. We werden in deze opvatting gesteund door een Vervoersarmoedeproject, uitgevoerd in opdracht van de provincie Zeeland.

In een persbericht dat de PCG Zeeland ter afronding van de Actie-Taxi liet uitgaan, spreken we onze tevredenheid uit over wat we met ons onderzoek boven tafel hebben gekregen. Ook oordelen we positief over het door het SWVO opgestelde Kwaliteitskader, waarmee de organisatie de kwaliteit van zorg en ondersteuning probeert te verbeteren. En dan was er nog de opstelling van een van de wethouders van de Oosterscheldegemeenten: Ik geef het geld dat jullie vragen voor nader onderzoek liever uit aan het opzetten van een goed armoedebeleid. Iets om over na te denken!

De PCG zal blijven opkomen voor de vervoersmogelijkheden van chronisch zieken en mensen met een beperking, maar heeft van de Actie-Taxi geleerd dat een breder aanpak (dan het opkomen voor een bepaalde groep) misschien meer succes heeft. Al in het najaar werkte de PCG zo’n brede aanpak uit. Zie hiervoor III.4.

2. Werken aan de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap

Op verschillende manieren heeft de PCG in 2017 aandacht gevraagd voor het VN-Verdrag voor de rechten van mensen met een beperking

  • Door de uitgave van het document “Doorlopend gesprek”. Dit ontstond n.a.v. de PCG-najaarsbijeenkomst in Zierikzee aan het eind van 2016. De wethouders van Schouwen-Duiveland en Terneuzen vertelden daarin hoe hun gemeenten uitvoering gaven aan het VN-Verdrag H. De ruim 50 aanwezigen kregen vervolgens gelegenheid te reageren op de inleiders of ook zelf suggesties te doen. Die laatste mogelijkheid was er ook nog in de weken erna. Het geheel van het naar voren gebrachte werd opgenomen in het “Doorlopend Gesprek”, waarvoor de PCG een format had opgesteld. De bij deze activiteit betrokken gemeenten reageerden positief op dit ongevraagde advies-document.
  • In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 heeft PCG Zeeland een uitgebreid ondersteuningsaanbod gedaan aan alle Zeeuwse gemeenteraadsleden. Het was erop gericht bij het opstellen van de verkiezingsprogramma’s rekening te houden met het VN-Verdrag H. Elementen uit het aanbod o.m.
    • Het aanbieden van een presentatie over wat het Verdrag beoogt en de taak van gemeenten t.a.v. de uitvoering;
    • Het aanleveren van een kernachtige tekst waarmee de verschillende politieke partijen vanuit het VN-Verdrag het door hen opgestelde verkiezingsprogramma zouden kunnendoorlichten;
    • Het aanbieden van informatie, op verzoek of via onze website.

Hoewel we onze achterbanleden hebben opgeroepen onze actie in hun gemeente te ondersteunen, hebben we op ons voorstel, aangeboden via de oktober Nieuwsbrief, geen reacties ontvangen. Voor de PCG reden het ondersteuningsaanbod beperkter aan te bieden.

  • Wat wij eerst alle Zeeuwse gemeenten aanboden hebben we, toen reacties uitbleven, daarna voorgelegd aan de fracties van de gemeenteraad van Noord-Beveland. Zonder resultaat! Wel werd ons nu duidelijk waarom onze brede actie niet op succes hoefde te rekenen.
    • Verkiezingstijd is niet het moment om samen te werken, het gaat erom je met je programma te profileren;
    • De procedure voor het opstellen van een verkiezingsprogramma is allereerst een interne; in die fase is er geen behoefte aan inbreng van buitenaf.
  •   Na de hiervoor beschreven teleurstellende ervaringen is de PCG aandacht blijven vragen voor het VN-Verdrag,
    • door het deelnemen aan een verkiezingsdebat in de gemeente Middelburg,
    • door het opstellen van een document dat een analyse geeft van het Implementatieplan VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat door een aantal Zeeuwse raadsleden is opgevraagd;
    • door het leveren van commentaar op de Startnotitie Toegankelijkheidsagenda Gemeente Middelburg inzake personen met een beperking en een vergelijkbare Notitie van de gemeente Sluis;
    • in het overleg met een aantal Middelburgse raadsfracties;
    • in het overleg met ambtenaren van de gemeente Veere;
    • door deelname aan de Zeeuws-Vlaamse Werkgroep “Zeeuws-Vlaanderen mét elkaar/Vóór mensen met een beperking” die met o.a. de regiogemeenten, het bedrijfsleven, ervarings-deskundigen en ONGEHINDERD wil bijdragen aan de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap

 3. Openbaar Vervoer en Doelgroepenvervoer

In 2017 is PCG Zeeland wat anders gaan denken over de vraag hoe de belangen van chronisch zieken en mensen met een beperking het best behartigd kunnen worden. Die verandering in denkrichting kan niet los worden gezien van het in 2016 geratificeerde VN-Verdrag Handicap. Dat Verdrag komt in brede zin op voor de gelijkwaardige positie in de samenleving van chronisch zieken en mensen met een beperking, maar vooral door inbreng van deze doelgroepen zelf is duidelijk geworden dat die positie van gelijkwaardigheid alleen kan worden bereikt als de samenleving als geheel bereid is zich ervoor in te zetten. Elkaar accepteren, elkaar gelijke kansen gunnen, het is fundamenteel iets anders dan achtergestelde groepen zo nu en dan een cadeautje geven, een privilege toekennen. In die zienswijze past de aandacht die de PCG heeft gevraagd voor Openbaar Vervoer en Doelgroepen-vervoer. Die aandacht komt tot uiting in een tweetal activiteiten die vorm kregen in 2 bijeenkomsten: één in het voorjaar en één in het najaar.

  • 10 mei 2017: voorjaarsbijeenkomst in Terneuzen.

In deze bijeenkomst, voorbereid door de PCG in samenwerking met een provincie-ambtenaar en een ambtenaar van de gemeente Terneuzen, sprak eerstgenoemde over het Openbaar Vervoer in Zeeuws-Vlaanderen, terwijl de tweede ons inzicht gaf in de manier waarop met name Terneuzen het doelgroepenvervoer heeft georganiseerd. Naast de knelpunten van beide vervoersvormen kwam in de inleidingen ook, zij het wat voorzichtig, de integratie van OV en doelgroepenvervoer aan de orde. De meer dan 60 aanwezigen (velen waren er als lid van een Wijk- of Dorpsraad) spraken en discussieerden met een hoge mate van betrokkenheid over het naar voren gebrachte. Niet zo vreemd: in het uitgestrekte Zeeuws-Vlaanderen zijn goede vervoersmogelijkheden voor lang niet iedereen vanzelfsprekend.

In het gespreks- en discussie deel van deze bijeenkomst werden ook hier veel knelpunten en verbetersuggesties gedaan. Maar net als de inleidersdeel, bleef ook nu de integratie van OV en doelgroepenvervoer wat uit beeld.

De PCG Zeeland heeft knelpunten en suggesties verzameld en toegezonden aan Gedeputeerde Staten van de provincie Zeeland als mede aan de colleges van de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen.

Ook stuurden we aan de Wijk- en Dorpsraden een uitnodiging mee te doen aan een onderzoek naar het gebruik van de Wmo-taxi in Zeeuws-Vlaanderen zoals dat plaatsvond in de Oosterschelderegio. De PCG stelde wel als voorwaarde dat tenminste 10 personen zich zouden melden voor het afnemen van de enquête. Dat aantal werd helaas niet gehaald.

Ter voorbereiding op de bijeenkomst in Terneuzen was aan de deel-nemers een artikel gezonden van prof. Karels Martens, als verkeers-planoloog werkzaam aan de universiteit van Nijmegen en aan het Institute of Technology van Haifa, Israël (waar prof. Martens ook woont). Zijn spraakmakende ideeën kwamen in de bijeenkomst van 10 mei nauwelijks te sprake. Daarom besloot het bestuur alles in het werk te stellen om hem als spreker te laten optreden in de PCG-najaarsbijeenkomst. Die zou dan een vervolg moeten zijn op de bijeenkomst van Terneuzen.

  • 27 november 2017: najaarsbijeenkomst in Kruiningen.

Heel lang was het onzeker of prof. Martens nog in 2017 naar Zeeland zou kunnen komen. De PCG was erg verheugd toen hij op 24 oktober liet weten dat het hem zou lukken. Graag hadden wij de bijeenkomst voorbereid met de inleiders van de bijeenkomst van 10 mei in Terneuzen. We wilden Kruiningen als een vervolg op Terneuzen zien. Vanwege de korte tijd tussen de toezegging en het optreden van prof. Martens kwam het van die samenwerking in ieder geval niet. Wij noemden Martens ideeën spraakmakend: omdat hij pleit voor een rechtvaardige mobiliteit, die veel meer dan nu het geval is tegemoet komt aan mensen met een smalle beurs, zeker als zij niet een eigen auto kunnen bekostigen; omdat automobilisten volgens hem door de overheid veel te veel in de watten worden gelegd; omdat de vervoerssituatie (beter: het ontbreken van vervoer) een belangrijke factor is als het gaat om ontplooiingsmogelijkheden.

Uit de contacten die we vooraf hadden de gedeputeerde Van der Maas en enkele ambtenaren wisten wij dat ook van die kant belangstelling bestond voor de inbreng van prof. Martens. Het deed ons daarom heel goed dat de heer van der Maas onmiddellijk bereid bleek op de inleiding van prof. Martens te reageren, zonder daarvan vooraf te hebben kennis genomen.

Van de inleiding zowel als deze reactie heeft de PCG een uitvoerig verslag samengesteld. Het is te vinden op onze website

In zijn bestuursvergadering van 15 december 2017 besloot het PCG-bestuur de Provincie Zeeland en de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten een pilotvoorstel aan te bieden voor een nieuw mobiliteitssysteem in Zeeuws-Vlaanderen. Een stuk dat ongetwijfeld als erg idealistisch beschouwd zal worden, maar dat een aantal zaken aanhaalt die het overdenken waard zijn:

  • Het beoogt integratie van OV en WMO-vervoer;
  • Het probeert te laten zien hoe de bewoners van de regio op verschillende manieren bij het nieuwe mobiliteitssysteem kunnen worden betrokken;
  • Het tracht inhoud te geven aan wat prof. Martens rechtvaardige mobiliteit noemt’.

 4. Financiën

Een onderwerp dat in de bestuursvergaderingen van 2017 dikwijls aan de orde was. Daarom krijgt het ook een plaats in dit onderdeel van het Jaarverslag. Niet omdat de gesprekken, de voornemens, de besluiten ook tot veel actie hebben geleid. Op die ene na dan!

Van de mogelijkheid een beroep te doen op sponsoren is geen gebruik gemaakt. Het beroep op achterbanorganisaties, op leden daaruit, op “volgers” die onze stichting een warm hart toedragen is overwogen, leek tot een besluit te leiden, dat toch niet werd uitgevoerd. Waarom niet? Was het de stille hoop dat een organisatie die van heel verschillende kanten hoorde dat ze van belang was voor chronisch zieken en mensen met een beperking eenvoudig niet kon ophouden te bestaan. Dat er, misschien op een heel laat moment, een instantie zou zijn die voor €. 2600,- per jaar zou willen zorgen. Wellicht ook was het de houding van gemeenten als Goes, Schouwen-Duiveland, Terneuzen, Reimerswaal en de provincie Zeeland die als er voor een concrete activiteit op hen een beroep werd gedaan, bereid bleken daaraan gehoor te geven.

Ontnuchterend was toch de beslissing van het College van Zorg en Welzijn van de Zeeuwse gemeenten, genomen vlak voor het eind van het jaar, onze stichting geen structurele subsidie toe te kennen. Met toch weer die opvallende suggestie: Probeer het eens bij de afzonderlijke gemeenten, misschien zijn die bereid voor activiteiten financiële ondersteuning te verlenen.

Dat was dan het sprankje hoop waarmee we het nieuwe jaar moesten ingaan. Naast dat andere lichtpunt, dat de provincie Zeeland toch bereid zou zijn ons te steunen. Zij deed immers soms een beroep op ons waar het ging om zaken met een duidelijk provinciaal karakter!

Dit stond wel vast aan het eind van 2017: halverwege 2018 zou onze bank-rekening het saldo nul hebben.

IV. Overzicht van de overige activiteiten

  1. Jaarverslag 2016 opgesteld.
  2. Zes Nieuwsbrieven uitgegeven met informatie voor de achterban over ontwikkelingen binnen de stichting, in de provincie en op landelijk niveau.
  3. Website beheerd, o.a. informatie verstrekt over een groot aantal onderwerpen m.b.t. de PCG-achterban.
  4. Medewerking aan de digitale Toegankelijkheidsgids Schouwen-Duiveland.
  5. Commentaar gegeven op de Nota Parkeerbeleid van de gemeente Vlissingen.
  6. Overleg gevoerd met de Wmo-Adviesraad van de gemeente Vlissingen.
  7. Regelmatig overleg gevoerd met raadsleden van diverse Middelburgse gemeenteraadsfracties.
  8. Deelgenomen aan de evaluatie van het doelgroepenvervoer Walcheren.
  9. Vier individuele ondersteuningsvragen in behandeling genomen.
  10. Geprobeerd nieuwe bestuursleden te vinden.
  11. Informatie geleverd aan de Provincie Zeeland t.b.v. onderzoek naar de bereikbaarheid en toegankelijkheid van bushaltes.
  12. Gesprekken gevoerd met ambtenaren van de Provincie Zeeland over OV en integratie van OV en Doelgroepenvervoer.
  13. Overleg gevoerd met de directie van Ieder(in) over de structuur van die organisatie.
  14. Op bescheiden schaal contact gehad met een aantal horecabedrijven om vast te stellen hoe toegankelijk ze zijn.
  15. Commentaar geleverd op de WMO-Verordening 2015 van Middelburg
  16. Document opgesteld over de geschiedenis van het persoonsgebonden budget en naar aanleiding hiervan ingesproken in de Middelburgse gemeenteraad.
  17. Deelgenomen aan een hoorzitting van de Middelburgse gemeenteraad.
  18. Voortgezette deelname aan de Walcherse werkgroep om te komen tot een nieuwe concessie Hulpmiddelen.
  19. Bij Zeeuwse gemeenten informatie gehaald over de tegemoetkoming ziekte-kosten en (bijzondere) bijstand en die op onze website geplaatst.
  20. Subsidieverzoek ingediend bij het College van Zorg en Welzijn na een voorafgaan overleg met wethouder Maas van Veere.
  21. Bijwonen van 2 studiedagen over hoe gemeenten mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk proberen te helpen.
  22. Inzet van een bestuurslid om toegankelijkheid in de gemeente Schouwen-Duiveland te bevorderen, ook voor het maken van een digitale Toegankelijk-heidsgids in die gemeente.
  23. Deelname van 2 bestuursleden aan het Symposium Gelijk=Gelijk.
  24. Deelname aan studiedag van GR De Bevelanden over armoede.
  25. Deelname van 3 bestuursleden aan een studiedag van het Samenwerkings-verband Oosterschelderegio (SWVO) over een door die organisatie opgesteld Kwaliteitskader.
  26. Overleg met 2 inwoners van Noord-Beveland ter voorbereiding van een informatiebijeenkomst over het VN-Verdrag Handicap voor de Dorpsraden van die gemeente.